समयक्रम
डा. सी. के. राउतका योगदानहरू (जनमत पार्टी स्थापना अघि – समयक्रम अनुसार)
- 2000–2010 – विज्ञान र अनुसन्धानको प्रवर्द्धन, नेपालमा बौद्धिक बहस सुरु।
- 2011 – क्याम्ब्रिजमा पीएचडी सकेर नेपाल फर्किएर मधेश मुद्दामा सार्वजनिक लेखन सुरु।
- 2012 – संघीयता, समानता र मधेशी अधिकारका पक्षमा वकालत।
- 2012–2013 – स्वतन्त्र मधेश आन्दोलनको शुभारम्भ, शान्तिपूर्ण आत्मनिर्णयको माग।
- 2013 – ‘मधेश का इतिहास’, ‘मधेश स्वराज’ जस्ता पुस्तक प्रकाशन।
- 2013–2014 – अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा मधेश मुद्दा उठाउने, UN र विश्व मिडियामा परिचय।
- 2014 – शान्तिपूर्ण आन्दोलनका क्रममा कैयौँ पटक गिरफ्तारी, संघर्षको प्रतीक बन्ने, १० दिने आमरण अनशन।
- 2014 – मानव अधिकार उल्लंघनको तथ्यांक संकलन र रिपोर्ट प्रकाशन।
- 2014–2015 – नयाँ संविधानमा समान अधिकार र समावेशी नागरिकताको माग।
- 2015 – युवा पुस्तालाई शान्तिपूर्ण आन्दोलनमा संगठित गर्ने।
- 2015 – संवाद र वार्ताका लागि सरकारसँग प्रस्ताव पठाउने।
- 2015–2016 – राजनीतिक बन्दीहरूको मुद्दामा निरन्तर अभियान।
- 2016 – विविधताको सम्मानसहितको राष्ट्रिय एकताको परिभाषा दिन प्रयास।
- 2016–2017 – नागरिक समाज र बौद्धिक वर्गसँग सहकार्य गरी रिपोर्ट तयार।
- 2017 – अहिंसात्मक आन्दोलनलाई संस्थागत राजनीतिको दिशामा मोड्ने।
- 2017 – मधेश मुद्दामा तथ्य र डाटामा आधारित बहसलाई बल दिने।
- 2017–2018 – सम्पूर्ण मधेशी समुदायलाई समेटेर साझा राजनीतिक एजेंडा बनाउने।
- 2018 – अन्तर्राष्ट्रिय मिडियामा निरन्तर मधेशको समाचार बनाउने।
- 2018 – लोकतान्त्रिक अधिकार र स्वतन्त्रताको प्रसारमा योगदान।
- 2018 – नागरिकतामा लैङ्गिक समानताको मागमा अभियान।
- 2018–2019 – राजनीतिक उत्पीडनको बाबजुद आन्दोलन निरन्तरता।
- 2019 – शान्तिपूर्ण राजनीतिक सहमति खोज्ने।
- 2019 – विपन्न समुदायलाई सशक्त बनाउने, आवाज राज्यसम्म पुर्याउने।
- 2019 – मधेश आन्दोलनलाई पार्टीमा रूपान्तरण गर्ने सहमति।
- 2019 – जनमत पार्टीको स्थापना गर्ने आधार तयार।
डा. सी. के. राउतका योगदानहरू (जनमत पार्टी स्थापना गर्नु अघिका):
- मधेश स्वतन्त्रता आन्दोलनको नेतृत्व – मधेशको स्वायत्तता र पहिचानका लागि “स्वतन्त्र मधेश आन्दोलन” सुरु गरी आन्दोलनलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चिनाए।
- अहिंसात्मक आन्दोलनको प्रवर्धन – मधेश आन्दोलनलाई शान्तिपूर्ण, अहिंसात्मक र बौद्धिक बनाउने प्रयास।
- मानव अधिकारको पक्षमा आवाज – मधेशी समुदायमाथि हुने दमन र भेदभावको विरोध गर्दै मानव अधिकार उल्लंघनविरुद्ध नियमित रिपोर्टिङ।
- अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा मधेशको मुद्दा पुर्याउने – संयुक्त राष्ट्रसंघ, अन्तर्राष्ट्रिय मिडिया र मानव अधिकार संगठनमा मधेशको पीडा र माग उजागर। UNPO मा समेत मधेश दर्त्ता। UN मा गएर मधेशको मुद्दा उठाउने।
- विविध किताब र लेखनमार्फत जनचेतना जगाउने – “मधेश का इतिहास”, “मधेश स्वराज”, “वैरागदेखि बचावसम्म” जस्ता पुस्तक लेखेर वैज्ञानिक र तथ्यमा आधारित समाधान प्रस्ताव।
- राजनीतिक बन्दीहरूको मुद्दामा अभियान – मधेश आन्दोलनका क्रममा पक्राउ परेका कार्यकर्ताहरूको रिहाइका लागि निरन्तर दबाब सिर्जना।
- राजनीतिक बहसलाई बौद्धिक बनाउने योगदान – मधेशको समस्या समाधानका लागि तथ्याङ्क र डाटामा आधारित बहसको प्रवर्धन।
- जातीय र क्षेत्रीय समानताको पक्षमा वकालत – मधेशी, थारु, मुस्लिम, दलित सबै समुदायलाई समेटेर समान अधिकारको मुद्दा उठाउने।
- नेपालको संविधानमा समानताको माग – नागरिकता, प्रतिनिधित्व, भाषिक अधिकार, संघीयता सम्बन्धी संशोधनका लागि निरन्तर दबाब।
- वैज्ञानिक पृष्ठभूमिका नेताको रुपमा नयाँ ढाँचा ल्याउने – देशमा शिक्षित र बौद्धिक नेतृत्वको रूपमा परिचय बनाएर राजनीतिलाई प्रतिष्ठित बनाएको।
- समाजमा विज्ञान र प्रविधिको महत्त्वबारे सचेतना – आफ्नो शैक्षिक पृष्ठभूमिबाट विज्ञान र अनुसन्धानलाई प्रोत्साहित गर्ने।
- नेपालमा स्वतन्त्र चिन्तन र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको रक्षा – राज्यविरुद्ध आलोचनात्मक आवाजलाई वैधानिक अधिकारका रूपमा स्थापित गर्ने लडाइँ।
- युवा पुस्तालाई राजनीतिको दिशामा प्रेरित गर्ने – हजारौँ युवालाई आन्दोलनमा सहभागी गराउँदै नेतृत्व गुण विकास।
- मधेशको इतिहास र पहिचानलाई उजागर गर्ने अनुसन्धान – पुराना कागजात, इतिहास र जनगणनाको तथ्य बाहिर ल्याएर मधेशको इतिहास र मुद्दा प्रष्ट पार्ने।
- विभेदविरुद्ध राष्ट्रिय अभियान – राज्य संरचनामा रहेका असमानताको विरोधमा राष्ट्रिय स्तरमा अभियान चलाउने।
- शान्तिपूर्ण वार्ता र संवादलाई प्राथमिकता – बारम्बार वार्ता प्रस्ताव गर्दै हिंसात्मक समाधानभन्दा राजनीतिक सहमतिको बाटो देखाउने।
- अन्तर्राष्ट्रिय मिडियामा मधेशको समाचार बनाउने – BBC, Al Jazeera, The Guardian जस्ता मिडियामा मधेशको मुद्दा ल्याउने। भारत बेलायत सहित विभिन्न देशका संसद्मा समेत मधेशको आवाज उठाउन लगाएको।
- नागरिक समाज र बुद्धिजीवीसँग सहकार्य – मधेशको मुद्दामा विभिन्न क्षेत्रका बौद्धिक र सामाजिक अगुवासँग सहकार्य।
- लोकतान्त्रिक अधिकारको प्रसार – स्वतन्त्रता, स्वतन्त्र संगठन, स्वतन्त्र प्रेस र स्वतन्त्र विचारको पक्षमा वकालत।
- नागरिकतामा समानताको माग – महिलाबाट वंशजलाई नागरिकता दिने अधिकारको लागि अभियान।
- राष्ट्रिय एकताको नयाँ परिभाषा दिन प्रयास – विविधताको सम्मानसहित मात्र राष्ट्र बलियो बन्ने धारणा विकास।
- राजनीतिक उत्पीडनको सामना गर्दै उदाहरण पेश – पटक–पटक जेल गएर पनि संघर्ष जारी राख्दै अभूतपूर्व राजनीतिक साहस देखाउने।
- न्यायिक सुधारको माग – विभेदकारी कानुनलाई खारेज गर्ने र समान अधिकार दिने माग गर्दै दबाब सिर्जना।
- विपन्न र वञ्चित समुदायलाई सशक्त बनाउने – आन्दोलनमार्फत उनीहरूको आवाजलाई राज्यसम्म पुर्याउने।
- आन्दोलनलाई पार्टीमा रूपान्तरण गर्ने बाटो खोल्ने – स्वतन्त्र मधेश आन्दोलनलाई शान्तिपूर्ण राजनीतिक शक्ति (जनमत पार्टी) मा परिणत गर्ने आधार तयार।
यी योगदानहरूले डा. सी. के. राउतलाई सामाजिक–राजनीतिक मञ्चमा अग्रणी व्यक्तित्वका रूपमा स्थापित गरे र पछि जनमत पार्टीको स्थापना गर्ने आधार तयार भयो।
जनमत पार्टी र संगठनिक काम
- सरकारसँग ११-बुँदे सहमति गरी मूल धारको राजनीतिक रुपमा भाग लिन सहमत भई सबै समर्थक र कार्यकर्ताहरूलाई राजनीतिमा सुरक्षित अवतरण
- अनेकौं प्रतिकूल परिस्थितिका बाबजूद जनमत पार्टी सफलतापूर्वक स्थापना गर्नु (पार्टी दर्ता/नामांकन प्रक्रियामा लाग्नु)
- जनमत पार्टीको केन्द्रीय संरचना निर्माण र केन्द्रीय समिति गठन।
- स्थानीय तह र प्रादेशिक तहमा पार्टी संगठन विस्तार गर्नु।
- पार्टीका लागि चुनावी रणनीति बनाउनु र कार्यदल नियुक्त गर्नु।
- मधेशमा पार्टी शाखा खोल्नु र सदस्यता विस्तार गरी निरन्तर प्रशिक्षण दिनु
- पार्टी नीति–ढाँचाहरू (सामाजिक न्याय, मधेसी पहिचान) सार्वजनिकरुपमा पेश गर्नु।
- पार्टी झण्डा, चुनाव चिन्ह र रजिस्ट्रेशनका कामहरू पूरा गर्नु।
- जिल्लागत र स्थानीय निर्वाचनमा टिकट वितरण र उम्मेदवार छनोट प्रक्रियामा नेतृत्व गर्नु।
- पार्टी आन्तरिक तालिम र क्षमता विकास कार्यक्रम सञ्चालन गर्नु।
निर्वाचन र संसदीय सफलता
- सप्तरी–२ बाट प्रतिनिधि सभामा ऐतिहासिक मतका साथ निर्वाचित हुनु।
- संसदीय दलको नेता निर्वाचित हुनु।
- २०७९ को निर्वाचनमा जनमत पार्टीको राष्ट्रिय पार्टी बनाउनु।
- स्थानीय तहमा मेयर/उपमेयर/वडाध्यक्ष जिताउन अभियान चलाउनु
- निर्वाचन बेला मधेशका मुद्दाहरूलाई प्राथमिकता दिएर चुनाव प्रचारप्रसार संचालन गर्नु।
- निर्वाचन परिणामपछि गठबन्धन र राजनैतिक सहकार्यमा सक्रिय भूमिका खेल्नु।
- निर्वाचन कानुन, प्रतिनिधित्व र संघीय व्यवस्था सम्बन्धी संवादमा भाग लिनु।
- मतदाता जनजागरण र मतदान सहभागिता बढाउन अभियान चलाउनु।
- युवा र महिलालाई उम्मेदवारीको लागि प्रेरित गर्न कार्यक्रम सञ्चालन गर्नु।
- चुनावी पछिको पुनरावलोकन र रणनीति समायोजन गर्नु।
संसदीय/कानुनी काम र छलफल
- संसदमा मधेसी अधिकार, समान प्रतिनिधित्व र सामाजिक न्यायसम्बन्धी चोटिलो मन्तव्य दिनु।
- संसदीय समितिमा सहभागी भई क्षेत्रीय मुद्दाहरू उठाउनु (उपयुक्त समिति अनुसार)।
- बजेट छलफलमा मधेशका विकास आवश्यकताहरू तान्नु।
- भूमि अधिकार, बाढी–प्रबन्ध, सीमानाका बहसहरूमा प्रश्न–उत्तर उठाउनु।
- मन्त्रालयहरूमा संसदीय प्रश्नपत्र पेश गरी जग्गा, स्वास्थ्य र शिक्षा सम्बन्धी स्थिति सोध्नु।
- संघीय प्रणाली सुधार र प्रादेशिक स्वशासन सम्बन्धी प्रस्ताव समर्थन/आवश्यकता उठाउनु।
- स्थानीय तहहरूका समस्याका लागि सरकारसँग अनुगमन र जवाफदेही माग गर्नु।
- मानवअधिकार मुद्दाहरू (मधेसी समुदाय विरुद्ध भेदभाव) संसदमा उठाउनु।
- महिला सुरक्षा, बाल अधिकार र सामाजिक कल्याण सम्बन्धी कानून सुधार जाँचमा जोड दिनु।
- भूमि राजस्व/भूमि सुधार सम्बन्धी नीति/रुचि उजागर गर्नु।
मधेश (क्षेत्रीय) विकास र जनप्रतिनिधि काम
- आफ्नो निर्वाचन क्षेत्र सप्तरीमा सडक, पुल र सञ्चार सुधारका लागि दबाब दिनु। पुल, सडक सहित १००० भन्दा बढी योजना कार्यान्वयनको चरणमा। स्पेश सेन्टर, आइटी पार्क सहित ७० भन्दा बढी सिग्नेचर परियोजनाहरू।
- बाढी सुरक्षा र ताल–नाला पुनर्निर्माणका लागि योजना अनुरोध गर्नु।
- स्थानीय विद्यालय र स्वास्थ्य चौकीको स्तरोन्नतिका लागि संसाधन माग गर्नु।
- कृषकहरूका लागि सिंचाइ र बजार पहुँच सुलभ पार्ने पहलमा अग्रसर हुनु।
- स्थानिय रोजगारी र सिप विकास कार्यक्रम ल्याउन पहल गर्नु।
- स्थानीय राहत तथा पुनर्निर्माण (बाढी/प्रकोप) समयमा राहत व्यवस्थापनमा समन्वय गर्नु।
- सीमा–व्यापार र आर्थिक पहुँच सुधारका लागि नीतिगत सुझाब राख्नु।
- सामाजिक र साँस्कृतिक कार्यक्रममा आर्थिक/प्रशासकीय समर्थन जुटाउन पहल गर्नु।
- स्थानीय चुनेका जनप्रतिनिधिसँग समन्वय गरी परियोजना अनुगमन गर्नु।
- निर्वाचन क्षेत्रका उजुरी र नागरिक सेवामा प्रत्यक्ष संलग्नता (कुनै नागरिक समस्याको मध्यस्थता) गर्नु।
नीतिगत र अभियानगत पहल
- मधेसी पहिचान र भाषिक अधिकारको लागि सार्वजनिक अभियान चलाउनु।
- समान नागरिकता, समावेशी प्रतिनिधित्व र पारदर्शिता सम्बन्धी नीतिहरूमा आवाज उठाउनु।
- भ्रष्टाचार विरुद्ध आवाज र सरकारी जवाफदेही बढाउन लोक–अभियान गर्नु।
- सामाजिक न्याय र आर्थिक समावेशीकरणको समर्थन गर्दै नीति प्रस्ताव सार्वजनिक गर्नु।
- केन्द्र र प्रदेश बीचको स्रोत–वितरणमा समानता माग गर्ने नीति दबाव सिर्जना गर्नु।
- संवैधानिक हक तथा मातृभूमि–सम्बन्धी कानुनी समझदारीको स्पष्टिकरण गर्न पहल गर्नु।
- राष्ट्रिय सम्वादमा मधेशी मुद्दाहरू सार्थक तरिकाले ल्याउन देशभर भाषण/मिडिया प्रयोग गर्नु।
- महिला, दलित र अल्पसंख्यक समावेशनका लागि विशेष कार्यक्रम प्रस्ताव गर्नु।
- नागरिक आन्दोलन र शान्तिपूर्ण आन्दोलनको माध्यमबाट नीतिगत दबाब सिर्जना गर्नु।
- संघीयता र स्थानीय सरकारहरूको अधिकार सुनिश्चित गर्ने अभियानमा लाग्नु।
गठबन्धन, कूटनीति र अन्तरपार्टी सम्बन्ध
- अन्य मधेसी/केन्द्रिय दलहरूसँग समझदारी र चुनावी साझा रणनीतिमा परामर्श गर्नु।
- सांसद समुदायमा मधेशका मुद्दा उठाउन फ्रेन्ड्स अफ मधेश–जस्ता नेटवर्क बनाउनु।
- सम्भावित गठबन्धनका लागि वार्ता र राजनीतिक पहल गर्नु।
- क्षेत्रीय नेताहरूसँग भेटघाट गरी स्थानीय मुद्दा राष्ट्रिय एजेण्डामा राख्नु।
- अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा मधेशका मुद्दाहरू प्रकाश पार्न (विदेशी प्रतिनिधि/मीडिया) सम्पर्क राख्नु। अमेरिका, चीन, भारतजस्ता देशहरूसँग सम्बन्ध स्थापित गरी र भ्रमण गरी मधेशको मुद्दा अगाडि बढाउनु ।
- राजनीतिक सहकार्य मार्फत संसदीय प्रभाव बढाउन कूटनीतिक पहल गर्नु।
- मधेश–केंद्रित सम्बन्ध सुधारका लागि समावेशी वार्ता अघि बढाउनु।
- स्थानीय स्तरमा अन्य पार्टी बिचको मतभेदलाई समेटेर गठबन्धन/साझेदारी बनाउनु।
- क्रस–पार्टी इश्यूहरूमा सहमति हुन पहल गर्नु (उदाहरण: विकास परियोजना)।
- UN, World Bank, ADP सँग मधेशको विकासको लागि सहकार्य गर्नु
सामाजिक–सांस्कृतिक र समुदायकर्मी काम
- मधेशी भाषा, संस्कृति र पहिचानका लागि सार्वजनिक फोरम र कार्यक्रम आयोजना गराउनु। मधेशी भाषामा सपथ ग्रहण गरेर ऐतिहासिक वैधता दिनु।
- शैक्षिक छात्रवृत्ति/प्रोत्साहन कार्यक्रमका लागि स्थानीय दाताहरु/संस्थाहरूसँग समन्वय गर्नु।
- सामाजिक सेवाका लागि स्वयंसेवी कार्यक्रमहरू (स्वास्थ्य शिविर, शिक्षा क्याम्प) प्राप्तिमा पहल गर्नु।
- महिला सशक्तिकरण कार्यक्रमहरूसँग साझेदारी निर्माण गर्नु।
- युवा उद्यमशीलता र उद्यम सुरु गर्न तालिम कार्यक्रममा समर्थन गर्नु।
- आपतकालीन स्वास्थ्य र प्राथमिक स्वास्थ्य पहुँच बढाउन अभियानमा सहयोग गर्नु।
- सांस्कृतिक पहिचान जगेर्ना गर्ने पुस्तक/अनुसन्धानलाई प्रोत्साहन दिनु।
- स्थानीय स्वास्थ्य/नागरिक जागरण कार्यक्रमहरूको अनुगमन र समर्थन गर्नु।
- समुदायमा साझा सभा/ बैठक गरी नीति–अधिकारका बारेमा बुझाइ बढाउनु। दलान दलिल जस्ता कार्यक्रम चलाएर जनताको घरदैलो निरन्तर पुग्नु
- स्थानीय रोजगारी सिर्जना गर्ने परियोजनाहरू लिएर आउन पहल गर्नु।
सञ्चार, मीडिया र सार्वजनिक सन्देश
- नियमित रूपमा मिडिया (रेडियो, टेलिभिजन, सोसल मिडिया) मार्फत मुद्दा उठाउनु।
- सामाजिक सञ्जालमा युवा लक्षित अभियान र संवाद सञ्चालन गर्नु।
- प्रेस विज्ञप्ति र घोषणाहरू जारी गरी पार्टी र आफ्ना नीतिहरू सार्वजनिक गर्नु।
- मधेशका स्थिति बारे अन्तर्राष्ट्रिय कुराकानीमा जोड दिनु।
- सार्वजनिक सम्बोधनमार्फत नागरिक सन्देश र स्थानीय स्थितिका बारेमा जानकारी बाँड्नु।
- विरोध/आन्दोलनका मागहरू स्पष्ट पार्न वक्तव्य दिनु।
- गलत सूचना/आरोप विरुद्ध सही तथ्य प्रस्तुत गरी प्रतिवाद गर्नु।
- पत्र–पत्रिकामा लेख–विचार र ओप–एड लेखाउन प्रेरित गर्नु।
- युवा र विद्यार्थी सम्मेलनमा उपस्थित भई सिधा संवाद गर्नु।
- पार्टीका नीति–दस्तावेज, मेनिफेस्टो र प्रतिवेदनहरू सार्वजनिक गर्नु।
क्षमता निर्माण, शिक्षा र अनुसन्धान
- पार्टीका लागि अनुसन्धान समूह र नीति–विचार केन्द्र गठन/समर्थन गर्दै नीति सूचि तयार पार्नु।
- मधेशको सामाजिक–आर्थिक अवस्थाबारे डाटा सङ्कलन र विश्लेषणमा पहल गर्नु।
- स्थानीय विश्वविद्यालय/संस्थानसँग सहकार्य गरी प्रशिक्षण पहलहरू सुरू गर्नु।
- सिप विकास र व्यवसायिक तालिमका लागि परियोजना सुझाउनु।
- गरिब/सीमान्तकृत विद्यार्थीका लागि छात्रवृत्ति/सहायता कार्यक्रममा समर्थन गर्नु।
- स्थानीय स्वास्थ्य शिक्षा र जागरुकता कार्यक्रमहरूलाई प्राथमिकता दिनु।
- युवा नेतृत्त्व विकासका लागि वर्कशप/क्याम्प आयोजना गर्नु।
- कानुनी साक्षरता र नागरिक अधिकार सम्बन्धी तालिमहरू सञ्चालन गर्न पहल गर्नु।
- मधेश–सम्बन्धी ऐतिहासिक/सांस्कृतिक अनुसन्धानलाई प्रवद्र्धन गर्नु।
- स्थानीय सरकारी नेतृत्वलाई प्रशिक्षण र सिप आदान–प्रदानका कार्यक्रममा समावेश गर्नु।
विशेष पहल, पहिचान र अन्य कामहरू
- मधेशी भाषा र अनुष्ठानहरूको संरक्षणमा सार्वजनिक समर्थन देखाउनु।
- राष्ट्रिय स्तरमा मधेशको मुद्दा ल्याउन अन्तर–प्रदेश यात्रामा लाग्नु।
- आपतकालीन अवस्थाहरूमा राहत समन्वय र सहायता जुटाउन पहल गर्नु।
- सरकारी निकायहरूसँग समन्वय गरी स्थानीय परियोजनाहरूका लागि लगानी तान्ने काम गर्नु।
- दलित, महिला र अल्पसंख्यक समावेशनमा सार्वजनिक रुपमा समर्थन देखाउनु।
- मतदातासँग प्रत्यक्ष ‘जनसुनुवाइ’ कार्यक्रम गरेर समस्या संकलन गर्नु।
- पारदर्शिता र आन्तरिक जवाफदेहीका लागि पार्टी भित्र समीक्षा र अडिट प्रक्रियामा सहमति हुनु।
- अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा मधेशी हक–अधिकार र समावेशी विकास बारे विचार प्रस्तुत गर्नु।
- पार्टी बलियो पारेर भविष्यका सरकार र नीति निर्माणमा प्रभावकारी भागीदारी सुनिश्चित गर्ने रणनीति बनाउनु।
- युवा/सामुदायिक नेता विकसित गरी दीर्घकालीन राजनीतिक परिवर्तनको आधार तयार पार्नु।
राजनैतिक दर्शन
- देशको लागि उपयुक्त मौलिक राजनैतिक दर्शन सामुदायिक समाजवादको प्रतिपादन गर्नु
- देशको राजनैतिक निकासका लागि ‘नौलो गणतन्त्र”को राजनैतिक दर्शनको विकास गर्नु र त्यसको प्रचार प्रसार गर्नु